ב"ה ו' מ"ח[1], תשי"ח
ברוקלין.
שלום וברכה!
אין ענטפער אויף אייער בריף פון יום ג', און איך האף אז חאטש איר דערמאנט ניט וועגען דעם, אז געוויס קומענדיג צוריק אין ניו הייווען האט איר איבערגעגעבען דעם אינהאלט פון דער התועדות דא, די פאסענדע נקודות - צו די אויף וועלכע איר האט א השפעה, און וואס באמת איז אלץ פאסיג פאר זיי, ווארום עס האט זיך דאך גערעט וועגען ענינים פון תורה ומצות, וועלכע זיינען געגעבען געווארען צו אלע אידען עד סוף כל הדורות, און ווי באוואוסט, אז דערפאר איז די שפראך בא מתן תורה, אנכי ה' אלקיך[2] בלשון יחיד, וויילע עס איז געווארען געזאגט צו יעדער איינעם פון די ששים רבוא וועלכע זיינען געווען בשעת מעשה, און אויך צו אלע נשמות פון אלע דורות וועלכע זיינען אויך געווען במעמד הר סיני, ווי געזאגט אין פרקי דרבי אליעזר[3].
לויט אייער בקשה וועט מען מזכיר זיין די אלע וועגען וועלכע איר שרייבט אויף דעם ציון הק'[4] פון כ"ק מו"ח אדמו"ר[5] זצוקללה"ה נבג"מ זי"ע[6], און ווען איר וועט שרייבען דעם נאמען פון אייער פרוי תי' מיט דעם נאמען פון איר מוטער, די נעמען זייערע בלשון הקדש, וועט מען אויך זי מזכיר זיין, ווי דער מנהג ישראל איז צו מזכיר זיין מיט איר און איר מוטערס נאמען[7], און השם יתברך זאל העלפען אז בקרוב זאלט איר קענען אנזאגען גוטע בשורות אין אלע פרטים וואס איר שרייבט, און אויך אין דעם ענין פון פך השמן וואס איר דערמאנט, וואס כפשוטו גייען מיר דאך אלץ נעהנטער צו חנוכה, וואס דער נס איז געווען בגלוי[8], און די הכנה צו דעם איז געווען, די מסירות נפש פון אידן אין די טעג פאר דעם, וואס מסירת נפש איז די כוונה ניט דוקא אז עס קומט א עכו"ם[9] און האלט מלחמה, נאר אפילו מסירת נפש אין דער מלחמה מיט דעם נפש הבהמית, וואס ליידער מוז מען טאן דאס אפטער, און וויבאלד אז מען איז געצוואונגען צו דעם איז דאס זיכער אז השי"ת[10] גיט כחות אויף צו באזיגען, ובשמחה ובטוב לבב[11].
בברכה לבשו"ט[12].
הערות המו"ל
פך השמן: אז דער רבי האט צוגעזאגט אז מיין זון איז ענדליך צום פך השמן.
- 1 מ"ח – מרחשון.
- 2 [שמות כ, ב]: "אנכי ה' אלקיך אשר הוצאתיך מארץ מצרים מבית עבדים".
- 3 פרקי דרבי אליעזר פרק מא.
- 4 הק' – הקדוש.
- 5 כ"ק מו"ח אדמו"ר – כבוד קדושת מורי וחמי אדוננו מורנו ורבנו.
- 6 זצוקללה"ה נבג"מ זי"ע – זכר צדיק וקדוש לברכה לחיי העולם הבא, נשמתו בגנזי מרומים, זכותו יגן עלינו.
- 7 ראה [שבת סו, ב]: "אמר אביי אמרה לי אם כל מנייני בשמא דאימא".
- 8 [שבת כא, ב]: "וכשגברה מלכות בית חשמונאי ונצחום, בדקו ולא מצאו אלא פך אחד של שמן שהיה מונח בחותמו של כהן גדול".
- 9 עכו"ם – עובד כוכבים ומזלות.
- 10 השי"ת – השם יתברך.
- 11 ע"פ [דברים כח, מז]: "תחת אשר לא עבדת את ה' אלקיך בשמחה ובטוב לבב מרב כל".
- 12 בשו"ט – בשורות טובות.
B"H, 6th of Marcheshvan, 5718
Brooklyn.
Shalom u'Vrachah!
In reply to your letter of Tuesday. I hope that, although you do not mention it, on returning to New Haven you surely passed on the content of the farbrengen here, the fitting points, to those over whom you have influence, and which is truly always fitting for them, for it spoke of matters of Torah and mitzvos, which were given to all Jews until the end of all generations. As is known, this is why the wording at the Giving of the Torah, אנכי ה' אלקיך "I am the L‑rd your G‑d" (Shemos 20:2), is in the singular: it was said to each one of the six hundred thousand who were there at the time, and also to all the souls of all generations, who were also present at the standing at Mount Sinai, as stated in Pirkei deRabbi Eliezer (chapter 41).
As you request, all those you write about will be mentioned at the holy resting place of my revered father-in-law, the Rebbe, of sainted memory, may his merit protect us. And when you write the name of your wife, may she live, together with the name of her mother, their names in the Holy Tongue, she too will be mentioned, as the custom of Israel is to mention a person with her own name and her mother's name (see Shabbos 66b: כל מנייני בשמא דאימא "all incantations are said with the mother's name"). May G‑d, blessed be He, help that you soon be able to report good news in all the details you write about, and also in the matter of the cruse of oil that you mention. In the plain sense, we are drawing ever closer to Chanukah, whose miracle was openly revealed (Shabbos 21b: לא מצאו אלא פך אחד של שמן "they found only one cruse of oil"), and the preparation for it was the mesirus nefesh, the self-sacrifice, of Jews in the days before it. By mesirus nefesh is meant not necessarily that an idolater comes and wages war, but even self-sacrifice in the war with the animal soul, which, unfortunately, one must wage more often. And since one is compelled to it, it is certain that G‑d, blessed be He, gives the strength to prevail, and בשמחה ובטוב לבב "with joy and gladness of heart" (cf. Devarim 28:47).
With blessing for good news.
Publisher's notes
The cruse of oil (פך השמן): That the Rebbe had promised that my son is like the cruse of oil.
Summary
This letter urges the recipient to share the farbrengen with those he influences, because the Torah was addressed in the singular to every Jew of every generation. It promises to mention his family at the Previous Rebbe's resting place, and, as Chanukah approaches, teaches that mesirus nefesh is also the daily battle with the animal soul, for which G‑d gives the strength to win with joy.